Przegląd literatury

Urbanek Mariusz
Broniewski
Miłość, wódka, polityka

Pierwsza kompletna, oparta na materiałach źródłowych biografia Władysława Broniewskiego, ukazująca jego skomplikowane losy, fascynacje i rozczarowania polityczne, nieprzejednaną postawę polskiego patrioty, mimo pozorów uległości wobec władzy i nacisków politycznych. Wiele przytoczonych wierszy ukazuje, jak bardzo twórczość poety osadzona była w świecie osobistych doznań, przeżyć i przemyśleń, a nie była wynikiem koniunkturalnych rozgrywek. Bogaty materiał ilustracyjny.

Smaki dwudziestolecia
Zwyczaje kulinarne, bale i bankiety
Maja Łozińska

Książka zabiera czytelników w podróż po międzywojennej Polsce, w której ważnym zmianom politycznym i gospodarczym towarzyszyły przeobrażenia w formach życia towarzyskiego i kulturze jedzenia.

Autorka, Maja Łozińska, w barwny sposób pisze o tych przemianach, pokazuje modne luksusowe restauracje, kawiarnie literackie i cukiernie, a także podmiejskie spelunki i wiejskie gospody. Opowiada o handlu artykułami spożywczymi, o sklepach kolonialnych i wiejskich jarmarkach, o codziennym stole i eleganckich przyjęciach, o słynnych smakoszach i o autorach kulinarnych przepisów.

Smakowitą opowieść ubarwiają fragmenty wspomnień, liczne anegdoty, a także ciekawe, wcześniej niepublikowane zdjęcia archiwalne oraz reprodukcje malarstwa.

Jak myślą instytucje
Mary Douglas

Przykuwający uwagę, pasjonujący esej na temat instytucji, łączący w sobie inspiracje z jednej strony socjologią francuskiego klasyka, Émile’a Durkheima, z drugiej zaś polskiego mikrobiologa Ludwika Flecka. Douglas zastanawia się w nim nad kategoriami współpracy i solidarności, które nieodłącznie powiązane są z ich odwrotną stroną: odrzuceniem i brakiem zaufania. Na jakiej podstawie tworzy się w danej instytucji zaufanie, sprawiające, że ludzie mogą ze sobą współpracować? Kiedy brak zaufania między współpracownikami sprawia, że niemożliwe staje się jakiekolwiek działanie? Kiedy pewne emocje i zachowania w ramach instytucji są uznawane za racjonalne, a kiedy tej racjonalności pozbawione?

Doskonała lektura nie tylko dla antropologów, ale również socjologów i filozofów nauki.

Bomba atomowa
Świat wobec zagrożenia
Andrew J. Rotter

Oblicza apokaliptycznej broni...

Słonecznego ranka 6 sierpnia 1945 roku z amerykańskiego samolotu ENOLA GAY została zrzucona na Hiroszimę bomba atomowa LITTLE BOY. Za pomocą tej jednej bomby została zburzona znaczna część japońskiego miasta, zginęło tysiące ludzi, a wiele innych zmarło później na skutek napromieniowania. Użycie tak złowrogiej i destruktywnej siły, będącej przecież wynalazkiem człowieka i wynikiem badań naukowych, wywołało moralny i etyczny szok całej ludzkości. Żadna znana człowiekowi wcześniej broń nie była tak prosta i totalna zarazem. Szybkie zniszczenie całego świata okazało się być w zasięgu ludzkich możliwości.

Andrew J. Rotter, amerykański historyk, profesor Colgate University, przedstawia ciekawą i wieloaspektową analizę broni jądrowej w wymiarze historycznym, politycznym, społecznym i filozoficznym. Pokazuje postęp badań nad cząstkami elementarnymi, prowadzący do rozszczepienia atomu i w końcu stworzenia bomby. Podkreśla niepokoje moralne naukowców, zaangażowanych w międzynarodowe programy badań nad atomem – zwłaszcza w Projekt Manhattan, pierwszy, który doprowadził do skonstruowania bomby atomowej. Prezentuje zmieniającą się w XX wieku doktrynę wojenną, która była ideologicznym uzasadnieniem użycia bomby. Na podstawie relacji ocalałych świadków opisuje bezpośrednie, wręcz apokaliptyczne skutki zrzucenia bomby na Hiroszimę z koszmarnym zjawiskiem wyparowywania zwierząt i ludzi włącznie. Omawia także podszyty groźbą wybuchu wojny nuklearnej okres tzw. zimnej wojny oraz wciąż niewygasłe zagrożenie bombą w dobie współczesnego bezpaństwowego terroryzmu i poszerzającego się klubu państw atomowych. Nie tylko Amerykanie zdecydowali się skonstruować bombę i nie tylko oni w końcu ją stworzyli. Wiedza naukowa, która posłużyła do powstania bomby, była osiągnięciem międzynarodowym; pośród najważniejszych teoretyków budowy bomby znaleźli się np. naukowcy i matematycy węgierscy, brytyjscy i niemieccy.

Brugia. Kolebka kapitalizmu 1280-1390
James M. Murray

Jak narodził się kapitalizm w Niderlandach?

Dlaczego Brugia stała się głównym miastem handlowo-finansowym średniowiecznej Europy?

Jak ważną rolę w gospodarce brugijskiej odegrały kobiety?

James M. Murray, profesor historii i dyrektor Medieval Institute na Western Michigan University pokazuje, w jaki sposób Brugia stała się u schyłku XIV wieku najważniejszym handlowym centrum północnej Europy. Ukazuje stworzony w tym mieście pełnym kupców ze wszystkich krańców Europy wczesnokapitalistyczny rynek pieniężny. Prezentuje także dzieje polityczne Brugii, jej topografię, strukturę społeczną oraz miejsce w systemie ówczesnych powiązań gospodarczych. Opisuje handel wełną, suknem i złotem, sieć licznych agentów i pośredników handlowych, a osobne miejsce poświęca roli kobiet w brugijskiej gospodarce. Nie pomija również wpływu klimatu na funkcjonowanie tego handlowego ośrodka. Książka jest znakomitym studium historii gospodarki średniowiecznej.

Maciej Korkuć
Józef Kuraś „Ogień”. Podhalańska wojna 1939–1945

Józef Kuraś „Ogień” to jeden z najbardziej znanych polskich dowódców partyzanckich z czasów wojny i okresu powojennego. Mimo upływu kilkudziesięciu lat od samobójczej śmierci Kurasia jego działalność wciąż pozostaje przedmiotem niegasnących sporów i polemik.

Opracowanie Macieja Korkucia – efekt kilkunastu lat badań – jest naukowym opisem przedwojennych i wojennych losów „Ognia”. Autor przestawia m.in. wiele nieznanych dotychczas faktów z życiorysu Kurasia, konfrontuje obiegowe informacje i legendy z różnymi, często wcześniej niepublikowanymi materiałami archiwalnymi oraz relacjami świadków wydarzeń. Opisując burzliwe losy „Ognia”, szczególną uwagę zwraca na polityczne i militarne realia, w których funkcjonowała niepodległościowa konspiracja na Podhalu. Dzięki temu udało się dokonać weryfikacji rozpowszechnionych mitów – także tych powstałych jeszcze za życia Kurasia.