Teoretyzujemy

Koszty manifestacji

Czytaj całość

Przejażdżki po lewicy z przewodnikiem Krytyki Politycznej – gospodarka

Czytaj całość

My Naród

Czytaj całość

Pozycja ustrojowa głowy państwa we współczesnych monarchiach europejskich - cz.3.

Czytaj całość

Przejażdżki po lewicy z przewodnikiem Krytyki Politycznej – państwo i jego zadania

W centrum zainteresowań naszej lewicy znajduje się przekształcenie społeczeństwa ku ideałowi lewicowemu: bez grup wyalienowanych (cokolwiek by to znaczyło...), bez ludzi z dowolnego powodu zepchniętych na margines (o ile oczywiście nie są wrogami ideałów lewicowych). Rola, jaka przypada państwu w tym dziele, jest ogromna. Można powiedzieć, że lewica zamierza użyć państwa jak wielkiej maszyny do przemiany społeczeństwa ku właściwemu modelowi życia. Czy coś nam to nie przypomina?
Czytaj całość

Pozycja ustrojowa głowy państwa we współczesnych monarchiach europejskich - cz.2.

Czytaj całość

W obronie Pana Leona: apologia tradycji romantycznej w polskiej polityce, cz.1.

W Dodatku Specjalnym „Siła romantyzmu” do ostatniego numeru „Uważam Rze” z 23 kwietnia br. oprócz fragmentu najnowszej książki Jarosława Marka Rymkiewicza „Adam Mickiewicz odjeżdża na żółtym rowerze” czytelnik znajdzie również ciekawą dyskusję pomiędzy Maciejem Pawlickim, a Piotrem Skwiecińskim: „Czy tradycja romantyczna dodaje Polsce sił?”. W artykule „Ofiary Pana Leona” Piotr Skwieciński postanawia „odważnie” zaatakować nazbyt żywe tendencje romantyczne w polskiej polityce i historii. Swoje stanowisi podsumowuje tak :„Romantyzm w sensie kulturowym dał nam wiele dobrego. Romantyzm w sensie politycznym prawie nas nie zlikwidował. Naprawdę trudno mi zrozumieć, jak wyrwawszy spod łopaty XIX wiecznych imperiów i XX wiecznych totalitaryzmów, potomkowie cudem ocalonych mogą nucić pod nosem melodię szczurołapa, która niemal nie zaprowadziła nas do grobu.”. Ponieważ odniosłem wrażenie, że w umieszczonym wcześniej artykule ‘My z synowcem na czele” Maciej Pawlicki, cytujący z dostrzegalnym zafascynowaniem Andrzeja Horubałę, bardziej wpisuje się pośrednio w przytoczoną powyżej tezę, niż z nią polemizuje, postanowiłem wystąpić w obronie biednego Pana Leona i całej tradycji romantycznej, którą we wspomnianym artykule symbolizuje.
Czytaj całość

Pozycja ustrojowa głowy państwa we współczesnych monarchiach europejskich - cz.1.

Powiedzą niektórzy, iż monarchie już dawno przeminęły, pozostawiwszy po sobie tylko piękne wspomnienia zachowane w baśniach i legendach. Wydawałoby się także, że rzeczą naturalną jest fakt nadania w obecnych czasach każdemu nowopowstałemu państwu charakteru republikańskiego. Jednak rzeczywistość okazuje się całkiem inna.
Czytaj całość

Dyskryminacja kobiet na rynku pracy a uwarunkowania biologiczno-środowiskowe

Dyskryminacja kobiet na rynku pracy od dawna jest już przedmiotem badań naukowców oraz obiektem zainteresowania zarówno medialnego, jak i politycznego w większości krajów Europy, w tym i w Polsce. Od czasu do czasu temat jest odkurzany przez media, głównie za sprawą działalności środowisk feministycznych, ale i przy okazji kolejnych badań statystycznych na ten temat, co rodzi falę interpretacji wychodzących najczęściej i reprezentujących jedną ze stron sporu o dyskryminację. Warto by się jednak przyjrzeć, jakie są realne przesłanki braku równouprawnienia płci na rynku pracy w Polsce, jeśli takowe istnieją.
Czytaj całość

Ekologia polityczna – podsumowanie

W poprzednich odcinkach cyklu przedstawiłem pewien model funkcjonowania społeczeństwa. Model ten opierał się na założeniu, że poszczególni ludzie pozyskują ze środowiska energię i materię w najróżniejszych postaciach i wchodzą z innymi ludźmi w relacje polegające na wymianie pozyskanych dóbr tworząc skomplikowany system, który nazywałem siecią troficzną (lub pokarmową) w analogii do ekosystemów przyrodniczych.
Czytaj całość

Ekologia polityczna – naturalne kontra sztuczne, czyli parę słów o sozologii politycznej

(Sozologia – nauka o ochronie środowiska, nauka zajmująca się problemami ochrony środowiska, przyczynami i następstwami niekorzystnych zmian w strukturze i funkcjonowaniu układów przyrodniczych (ekologicznych), zmian wynikających z rozwoju cywilizacji oraz sposobami zapobiegania im i łagodzenia ich skutków).
Czytaj całość

Nie ma już miejsca na neutralność

W myśl rozważań Konfucjusza, kiedy słowa tracą znaczenie, ludzie wolność. Niemoc pustosłowia bardzo ciąży, bo po upadku języka nic już nie daje się wyrazić precyzyjnie – tłumią się uczucia, marzenia, obawy. Słabną więzi – których nie sposób już odbudować, bo jak bez słów – przestaje też funkcjonować wspólnota.
Czytaj całość

Chrześcijański stosunek do przyrody

Słowo ekologia w szeregach prawicy często wzbudza co najmniej niechęć, a nawet całkowicie negatywny stosunek. W zasadzie nie ma w tym niczego dziwnego – termin ten został praktycznie zawłaszczony przez grupki lewicowych bojowników o prawa człowieka dla dżdżownic i inne, jakże szlachetne, cele. Ich przesadna, żeby nie powiedzieć fanatyczna, walka o środowisko zraża każdego zdrowo myślącego człowieka, co jest całkowicie zrozumiałe. Prócz aspektu ideologicznego ten fanatyzm ma też swoje podłoże w powszechnie znanej regule „jeśli nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze”, co dodatkowo ogranicza zaufanie do całości osób aktywnie propagujących ochronę środowiska jako „oszołomów” przypinających się do drzew.
Czytaj całość

Ekologia polityczna – ekologia socjalizmu

Każda cywilizacja czy zjawisko nosi w sobie źródła swojego zaniku. Dotyczy to także cywilizacji chrześcijańskiej. Chrześcijaństwo mogło działać dobrze, dopóki większość ośrodków władzy działała w przekonaniu o prawdziwości wiary. Jednak powodzenie, szczególnie wzrost dobrobytu, pozwoliło ludziom na odwrócenie się od Dekalogu. Konsekwencje z powodu odrzucenia poszczególnych zasad cywilizacji nie są natychmiastowe
Czytaj całość

Kult mowy ojczystej

Z tego, że język ojczysty, w naszym przypadku polski, jest ważny, zdajemy sobie sprawę chyba wszyscy. Nikt nie jest na tyle niemądry, by postulować usunięcie języka polskiego z programów nauczania. Pojawiają się jednak pytania: Czy nauka języka ojczystego powinna mieć takie samo miejsce w programie, jak mają np. geografia czy biologia?
Czytaj całość

Ekologia polityczna – ekologia dekalogu i chrześcijaństwa

Wyjątkowa w skali świata cywilizacja to cywilizacja chrześcijańska. Jako jedyna opanowała swoją kulturą cały glob, rozprzestrzeniła wszędzie swoje instytucje i w niej powstały najbardziej wydajne ekosystemy na świecie. Spróbuję w tym artykule przybliżyć się do odpowiedzi na pytanie, na czym polega fenomen chrześcijaństwa jako zjawiska organizującego sieć troficzną.
Czytaj całość

Powszechne prawo wyborcze – zagrożenie dla wolnego rynku

Dlaczego tak trudno jest wprowadzać w życie reformy wolnorynkowe? Co stoi na przeszkodzie? Czemu politycy tak łatwo ulegają roszczeniowym nastrojom społeczeństwa? Takie i podobne pytania często zadają sobie ludzie o poglądach wolnorynkowych, popierający kapitalizm, chcący większej wolności gospodarczej. Jednym z głównych czynników wpływających na taki stan rzeczy jest, w mojej opinii, demokracja oparta na powszechnym prawie wyborczym. Poparcie polityków dla rozwiązań etatystycznych i socjalnych jest konsekwencją tego ustroju. W jego wyniku politycy muszą kupować sobie poparcie szerokich mas społecznych poprzez różne rozwiązania przyczyniające się do sztucznego zawyżania poziomu życia obywateli. Ludzie roszczeniowi bezwzględnie wykorzystują taką sytuację, domagając się wciąż nowych przywilejów dla siebie. Powoduje to staczanie się gospodarki po równi pochyłej.
Czytaj całość

Wolny rynek nie jest bogiem

Wolny rynek. Dla jednych środek do uzdrowienia Europy, dla innych największe zło, a są również i tacy, którzy pod w zasadzie pustym hasłem (popularnym zarówno w krajach postkomunistycznych, jak i w tych, które, jak by się mogło wydawać, znają właściwe znaczenie tego terminu) realizują swoje etatystyczne, czy wręcz socjalistyczne utopie. Mimo że swoboda przedsiębiorczości wydaje się sprawdzać, gdziekolwiek tylko zaistnieje, to zawsze stanowi ona przedmiot zażartej dyskusji i pole walki różnych koncepcji politycznych i gospodarczych. Jednakże zawsze należy pamiętać, że każda skrajność jest złem (przy właściwym pojmowaniu definicji słowa skrajność) i nie prowadzi do niczego dobrego, dlatego nieograniczona swoboda (nie mam na myśli koniecznie prawnych ograniczeń) może być źródłem wyzysku, na którym żeruje lewica od początków swego istnienia. Mój dzisiejszy artykuł nie jest bynajmniej krytyką wolności gospodarczej (którą popieram, choć nie zawsze jestem gotów poprzeć bezdyskusyjnie każde jej rozwiązanie), ale próbą zapobiegnięcia wypaczeniom, które nieraz wydają się pojawiać wśród ludzi uznających się za prawicę.
Czytaj całość

Ekologia polityczna - prawo i pięść

W przyrodzie występują skomplikowane układy, które powstają przez spontaniczne oddziaływanie wielu elementów, na podstawie stosunkowo prostych i nielicznych reguł. Takie układy to np. płatki śniegu, mrowisko (ruch mrówek łatwo zasymulować), a w świecie komputerów najbardziej znane są fraktale, czyli skomplikowane rysunki wykonane na podstawie wzoru matematycznego. Społeczeństwo ludzkie jest w pewnym sensie takim fraktalem. Z niedużego zbioru reguł czy przekonań wyrastają całe systemy prawne i cywilizacje.
Czytaj całość

Dyskutować czy nie dyskutować, oto jest pytanie

Święta są dla mnie od zawsze związane z rozmowami w szerokim gronie całej rodziny zgromadzonej przy świątecznym stole. Tematy porusza się przeróżne, ale zawsze kończy się na zażartych dyskusjach z polityką w tle. Omawia się bieżące wydarzenia i debatuje o sprawach bardziej ogólnych. Trudno mi sobie wyobrazić jakiekolwiek zgromadzenie rodzinne bez takich rozmów.
Czytaj całość

Felieton

Historia się przestała dziać
W ponaświetlanych mózgownicach
Czas teraźniejszy poszedł spać
A królem czasów jest – międzyczas
(Jonasz Kofta)

Świat osiąga najwyższy stopień intelektualizacji, schylając się tym samym ku upadkowi.
Czyli rzecz o tym, gdzie podziali się współcześni intelektualiści. I jak odnaleźć prawdę w obecnej karnawalizacji kultury i cywilizacji?

Czytaj całość

Ograniczyć demokrację

Wyobraźmy sobie rynek, na którym zamiast danego towaru wybieramy zestaw towarów. Tę decyzję mamy możliwość podjąć tylko raz na kilka lat. W tym czasie nie możemy jej zmienić. To, co otrzymamy, zależy w znikomym stopniu od naszej decyzji, a stanowi wypadkową decyzji milionów innych konsumentów. Sprzedawca może dowolnie podnieść cenę, jak również zmienić to, co ostatecznie dostaniemy. Takie decyzje może podejmować w wymienionym okresie dowolną ilość razy i w dowolnej skali. Oczywiście po upływie tego czasu mamy możliwość wyboru innego dostawcy, jednak, po pierwsze, nasz rzeczywisty wpływ na wybór jest de facto zerowy, a po drugie, jest wielce prawdopodobne, iż następny dostawca zamiast naszych potrzeb, będzie zaspokajał swoje interesy. Na tym rynku trzeba uczestniczyć, nawet kiedy zdecydujemy się nic nie zamawiać, gdyż wtedy inni decydują za nas. My natomiast musimy za dostarczone, niechciane dobra zapłacić. Nie ma od niego ucieczki.
Czytaj całość

Ekologia polityczna – elity, hierarchia i awans

Do tej pory pomijałem w rozważaniach kwestie przemieszczania się uczestników w sieci troficznej. Sieć jest rzeczywistością dynamiczną, nawet gdy jest podporządkowana strukturze władzy. Dynamizm i ciągła zmiana jest nieodłącznym elementem świata, dlatego nie da się kontrolować sieci w sposób absolutny ani zahamować jej zmienności. Jedną z najprostszych przyczyn tego stanu rzeczy jest biologiczne zużywanie się elementów, czyli śmierć ludzi będących producentami i konsumentami, a szczególnie stanowiących punkty węzłowe i punkty kontrolne sieci.
Czytaj całość

Neutralność światopoglądowa państwa demokratycznego?

Wraz z nową kadencją parlamentu powrócił do polskiej debaty publicznej temat neutralności światopoglądowej państwa. Widać to zwłaszcza w odniesieniu do postulatu sekularyzacji wystroju instytucji publicznych. Ale idea świeckiego charakteru polityki państwa sama w sobie jest produktem jednego ze światopoglądów. Jak więc rozumieć neutralność w demokracji? Gdzie, przecież, istotą systemu jest przewaga zwolenników jednej idei nad inną.
Czytaj całość

Prawicowa rewolucja i lewicowy konserwatyzm

Świat zwariował – to pewne. W zasadzie to nic nowego i nie byłoby się czym ekscytować, gdyby nie pewne fakty nadające sytuacji znamiona nowości.
Czytaj całość

Bój o politykę historyczną czas zacząć

Wbrew obiegowym opiniom polityka historyczna nie jest wynalazkiem minionego wieku. W Polsce nie stworzył jej rząd PiS-u, choć często powoływał się na owe hasło.
Czytaj całość

Ekologia polityczna: rodzina

Od struktury władzy, która jest najwyższym szczeblem w procesie nawiązywania połączeń w sieci troficznej, przechodzę do struktury dla sieci podstawowej. Tą podstawową strukturą społeczną jest rodzina.
Czytaj całość