• ARCHIWUM
  • MEDIA
  • KONTAKT
  • HOME
  • DZIAŁANIA
  • ODDZIAŁY
      • Oddział Wrocław
        Prezes Kamil Rybikowski
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://wroclaw.koliber.org/
        Telefon  +48 501 669 244
      •  

        Oddział Bydgoszcz
        Prezes Marta Nowicka
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://bydgoszcz.koliber.org/
        Telefon 694-302-024

         

        Oddział Toruń
        Prezes Łukasz Anganowski
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        Telefon 603-342-646

          

        Oddział Włocławek
        Struktury w budowie
        Kontakt Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
      • Oddział Lublin
        Prezes Kacper Chołody
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://lublin.koliber.org/
        Telefon  797 196 678

         

        Oddział Puławy
        Prezes Kacper Kulesza
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://pulawy.koliber.org/
        Telefon  535-512-578
      • Oddział Łódź
        Prezes Konrad Domagała
        E-mail l Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://lodz.koliber.org/
        Telefon 516856943

         

        Oddział Łowicz
        Prezes Jarosław Golis
        E-mail l Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://lowicz.koliber.org/
        Telefon 609 513 159

         

        Oddział Kutno
        Prezes Marcin Motylewski
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://kutno.koliber.org/
        Telefon 607 096 468
      • Oddział Kraków
        Prezes Marcin Chmielowski
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://krakow.koliber.org/
        Telefon 530-895-271

         

        Oddział Tarnów
        Prezes Michał Lupa
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://tarnow.koliber.org/
        Telefon 507 599 532
      • Oddział Warszawa
        Prezes Marcin Bagiński
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://warszawa.koliber.org/
        Telefon 606 754 295

         

        Oddział Siedlce
        Prezes Łukasz Iwanowski
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://siedlce.koliber.org/
        Telefon 513-451-029
      • Oddział Opole
        Struktury w budowie
        Kontakt Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
      • Oddział Rzeszów
        Struktury w budowie
        Kontakt Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
      • Oddział Białystok
        Prezes Łukasz Grądzki
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://bialystok.koliber.org/
        Telefon 500 556 325

         

        Oddział Łomża
        Prezes Mateusz Korytkowski
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://lomza.koliber.org/
        Telefon 698-370-170
      • Oddział Trójmiasto
        Prezes Bartosz Rymszewicz
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://trojmiasto.koliber.org/
        Telefon 500 224 119

         

        Oddział Chojnice
        Prezes Tomasz Szlachetka
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://chojnice.koliber.org/
        Telefon 508 964 999

         

        Oddział Słupsk
        Struktury w budowie
        Kontakt Łukasz Samborski
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        Telefon 665-935-770

          

      • Oddział Katowice
        Prezes Norbert Slenzok
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://katowice.koliber.org/
        Telefon 661-214-102

         

        Oddział Gliwice
        Prezes Bartosz Bartczak
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://gliwice.koliber.org/
        Telefon  695-167-359

         

        Oddział Dąbrowa Górnicza
        Prezes Krystian Żelazny
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://dabrowagornicza.koliber.org/
        Telefon

         504 217 946

         

        Oddział Częstochowa
        Struktury w budowie
        Kontakt Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
      •  

        Oddział Kielce
        Prezes Wojciech Kędziora
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://kielce.koliber.org/
        Telefon 791-741-755
      •  

        Oddział Olsztyn
        Prezes Łukasz Łupiński
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://olsztyn.koliber.org/
        Telefon 517 490 929

          

      • Oddział Poznań
        Prezes Tomasz Pułról
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://poznan.koliber.org/
        Telefon 691 643 536

         

        Oddział Kalisz
        Prezes Ewelina Kowalska
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://kalisz.koliber.org/
        Telefon +48 503 189 364

         

        Oddział Konin
        Struktury w budowie
        Kontakt Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

         

      • Oddział Szczecin
        Prezes Bogdan Roggenbuck
        E-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
        WWW http://szczecin.koliber.org/
        Telefon  608 138 067
  • O NAS
    • Podstawowym celem Stowarzyszenia jest wykształcenie elit, które w przyszłości będą czynnie brać udział w życiu publicznym, współtworząc społeczny, gospodarczy, kulturowy i polityczny obraz Rzeczypospolitej.

       

      Działając w KoLibrze pragniemy zarazem inspirująco i twórczo wykorzystać spędzany wspólnie czas. Pole naszej działalności jest niezwykle szerokie: od tak poważnych przedsięwzięć jak kampania "Polska bez długu" czy konferencje naukowe poprzez manifestacje, pikiety uliczne oraz panele dyskusyjne aż po nieformalne spotkania jak imprezy integracyjne oraz pikniki. Mamy swoje idee, które chcemy szerzyć. I potrafimy się przy tym dobrze bawić.


      Dołącz do nas! KoLiber to nie tylko organizacja, KoLiber to przygoda!

  • POPIERASZ NAS?
    • Zaoszczędź swój podatek przekazując go na walkę z wysokimi podatkami. Przekaż 1% na działania szerzące propagowane przez KoLibra idee.

       

      Numer KRS 0000253907, w rubrykę Cel szczegółowy 1% koniecznie należy wpisać: WOLNY RYNEK

N11022014

Liberalizm – tak, patriotyzm - tak, nacjonalizm - nie

Krzysztof Bosak w jednym ze swoich ostatnich tekstów „Wolny rynek – tak, liberalizm -nie” (http://rebelya.pl/post/3859/bosak-wolny-rynek-tak-liberalizm-nie) stwierdza, iż nie warto bronić liberalizmu, ponieważ zbyt wiele złych treści ideowo - politycznych i złej praktyki politycznej i gospodarczej ten termin za sobą ciągnie. W swoich rozważaniach zręcznie wyłączył z grona liberałów F. A. von Hayeka, A. Smitha oraz ordoliberałów niemieckich przypisując ich wszystkich do grona konserwatystów. Natomiast do najpopularniejszych idoli współczesnych liberałów zaliczył anarchokapitalistę Murraya Rothbarda, który jakoby unika, w przeciwieństwie do Smitha, subtelnych rozważań moralnych sprowadzając swoich wyznawców na manowce dogmatyzmu, prostactwa i bezrefleksyjności.

 

Z takim zniekształconym ujęciem myśli liberalnej przez reprezentanta polskiego nacjonalizmu nie można się zgodzić. Jak słusznie zauważył Konfucjusz naprawę państwa należy zacząć od naprawy pojęć. Prawdą jest, że wokół pojęcia liberalizmu nawarstwiło się wiele złych treści ideowo - politycznych, pojęcie to zostało przejęte przez lewicę i często jest utożsamiane z libertynizmem. Jednak nie można się zgodzić z postulatem, aby pojęcie to wolnościowcy porzucili jako skompromitowane. Tym bardziej, że polscy narodowcy, nie porzucają dawnych szyldów organizacyjnych ani nie odcinają się od swoich, mających źródła w rewolucji francuskiej tradycji kolektywistycznych (sprowadzających się co do zasady to tego, że grupa – naród lub społeczeństwo ma prawo podporządkować sobie jednostkę) i często etatystycznych, skompromitowanych w państwach totalitarnych.

Jeżeli jest jakaś ideologia pozostająca w całkowitej kontrze do zbrodniczego totalitaryzmu i kolektywizmu XX w. to jest nią właśnie liberalizm oparty na poszanowaniu wolności osobistej, własności prywatnej, swobodzie umów i etyce chrześcijańskiej (co bardzo dobrze rozumieli ordoliberałowie po II wojnie światowej). Zdaniem Hayeka najbardziej wyrazistym atrybutem liberalizmu, który odróżnia go w jednakowym stopniu od konserwatyzmu i socjalizmu jest pogląd, że moralne przekonania dotyczące spraw zachowania względem innych, które bezpośrednio nie dotykają sfery chronionej drugiego człowieka, nie usprawiedliwiają wymuszenia.

Dlaczego warto bronić liberalizmu? Bo jak słusznie stwierdził w swojej ostatniej książce „Myśli nowoczesnego endeka” Rafał Ziemkiewicz liberalizm to jak sama nazwa wskazuje idea wolności. Wolności dla wszystkich, nie dla najmożniejszych. To idea wychodząca z założenia, że ludzie, choć obdarzeni przez stwórcę w różnym stopniu zdolnościami, mają równe szanse, takie same dla wszystkich prawa korzystania z nich. Jedynym ograniczeniem dla indywidualnej wolności jest granica cudzej krzywdy. Realizacja tego ideału w sferze gospodarki wiedzie ku postulatowi państwa minimum, państwa nocnego stróża, którego zadaniem jest pilnowanie, aby reguły gry nie były łamane. Aby ci, którzy w jednej turze wzbogacili się bardziej od innych, nie byli w stanie użyć swej przewagi do zmiany reguł. I dalej: Przyczyną finansowego kryzysu nie jest żaden „kapitalizm”, ale właśnie jego brak. Kryzys na amerykańskim rynku nieruchomości, od którego zaczęły się kłopoty, nie mógłby wybuchnąć, gdyby nie pompowanie państwowymi gwarancjami kredytów hipotecznych.

Czy Hayek rzeczywiście nigdy nie określał się mianem liberała, jak z całą stanowczością znawcy stwierdza K. Bosak? Nie znam wszystkich dzieł Hayeka, ale w jednym ze swoich sztandarowych esejów „Dlaczego nie jestem konserwatystą?” Hayek zajął stanowisko wprost przeciwne: Przy tym wszystkim, już wcześniej amerykańscy radykałowie i socjaliści zaczęli nazywać się liberałami. Niemniej jednak, w tym miejscu użyję słowa „liberalne” dla określenia zajmowanego przez siebie stanowiska, które, moim zdaniem, jest jednakowo różne zarówno od autentycznego konserwatyzmu, jak socjalizmu. I dalej określa cele liberałów: Powinnością liberała jest przede wszystkim pytać, w jakim kierunku podążamy, a nie czy mamy tam podążać szybko albo jak daleko. W rzeczywistości różni się on dziś od kolektywistycznego radykała znacznie bardziej niż konserwatysta. Podczas gdy ten ostatni ogólnie prezentuje zaledwie umiarkowanie nieprzychylne nastawienie do współczesności, liberał musi bardziej stanowczo sprzeciwiać się niektórym z podstawowych idei, które większość konserwatystów dzieli z socjalistami.

Zatem Hayek wyraźnie odcina się od konserwatyzmu, który może łączyć się z socjalizmem, a także nacjonalizmem: Dodam tylko, że owa nacjonalistyczna skłonność częstokroć pozwala przerzucić most między konserwatyzmem a kolektywizmem: niewiele dzieli myślenie w kategoriach „naszego” przemysłu czy surowca od żądania, aby zarządzano tymi państwowymi zasobami w interesie narodowym. (...) Nie muszę chyba dodawać, że tego rodzaju nacjonalizm jest czymś bardzo różnym od patriotyzmu i że awersja do nacjonalizmu jest w pełni zgodna z głębokim przywiązaniem do tradycji narodowych.

Czy faktycznie, jak twierdzi K. Bosak, aktualna sytuacja gospodarcza, całkowicie różna od tej z XVIII w. wymaga istotnych zmian w podejściu liberałów do gospodarki? Pogląd taki niezwykle popularny od początku XX w. skazywał myślicieli takich jak Mises i Hayek na całkowitą marginalizację. Jak słusznie zauważa Hayek wolny rynek to samorzutny, naturalny, niezwykle skomplikowany mechanizm, którego działania nie jest w stanie objąć i zaprojektować żadna kontrola i racjonalne ulepszenia urzędników: W rzeczy samej, częścią postawy liberalnej jest założenie, że, zwłaszcza na polu gospodarki, samoregulujące się siły rynku w jakiś sposób wywołają pożądane przystosowania do nowych warunków, chociaż nikt nie jest w stanie przewidzieć, jak to się odbędzie w określonej sytuacji. Prawdopodobnie żaden czynnik nie potęguje bardziej wcale nierzadkiej postawy niechęci do pozostawienia rynku samemu sobie, jak niemożliwość wyobrażenia sobie, w jaki sposób bez rozmyślnej kontroli może zaistnieć pewna niezbędna równowaga między popytem a podażą, eksportem a importem, itd. Konserwatysta poczuje się bezpieczny i zadowolony dopiero wtedy, gdy ma pewność, że jakaś wyższa mądrość obserwuje i kontroluje zmiany, gdy wie, że jakaś władza jest odpowiedzialna za utrzymywanie zmian w stanie uporządkowania.

Zupełnie pozbawione jakichkolwiek podstaw jest odcinanie przez K. Bosaka ordoliberałów od liberalizmu i wiązanie ich przede wszystkim z tradycją konserwatywną. Ordoliberalizm to ruch intelektualny, który powstał w Niemczech w pierwszej połowie XX w. jako odpowiedź na radykalny zwrot spowodowany Wielkim Kryzysem z lat 1929-1932, polegający na odejściu od gospodarki wolnorynkowej i idei liberalnych w kierunku interwencjonizmu, kolektywizmu i totalitaryzmu. To rosnąca w Europie popularność ruchów kolektywistycznych pod postacią nacjonalizmu, komunizmu, faszyzmu i nazizmu skłoniła ordoliberałów do zrewidowania założeń klasycznego liberalizmu w sferze ekonomicznej i społecznej, tak aby bez naruszania fundamentalnych zasad gospodarki rynkowej wprowadzić pewne elementy socjalne dla utrzymania społecznego porządku i pokoju. A więc rewidowali oni założenia klasycznego liberalizmu, przy czym chodziło im o liberalizm europejski, bardziej racjonalistyczny niż w tradycji anglosaskiej, nie w celu odcięcia się od niego, ale zachowania w trudnych warunkach wieku XX zdominowanego przez ideologie etatystyczne i kolektywistyczne. Mimo uwag wobec liberalizmu, to wolność, osadzona w obyczajach, prawie i nierozłącznie związana z moralnością, znajdowała się wśród najwyższych wartości cenionych przez ordoliberałów.

Niezrozumiały jest także zarzut kierowany do współczesnych liberałów, jakoby ich głównym idolem był radykalny anarchokapitalista Murray Rothbard. O ile klasyczni liberałowie uznają konieczność istnienia państwa to libertarianin Rothbard jest przeciwnikiem tej instytucji. To jest zasadnicza różnica, w mojej ocenie dużo większa niż różnice dzielące włoski faszyzm i narodowy radykalizm. Jeżeli polscy narodowcy są tak czuli na punkcie określania ich mianem mussolinistów czy faszystów, nie powinni jednocześnie usiłować tworzyć skrzywionego obrazu środowiska liberałów jako radykalnych przeciwników państwa poddających się bezrefleksyjnie urokowi Rothbarda. Na marginesie tylko warto dodać, że M. Rothbard nie pomijał w swojej myśli kwestii moralności, co miałoby go odróżniać od „konserwatysty” Adama Smitha, lecz swoje koncepcje wolności oparł właśnie na moralności i prawie naturalnym, czemu m.in. poświęcił swoje dzieło „Etyka wolności”.

Podsumowując jak najbardziej warto bronić liberalizmu w klasycznym rozumieniu jako idei Wolności i Samorządu, polskich tradycji republikańsko-wolnościowych i patriotyzmu. Natomiast nie warto w XXI w. wracać do idei nacjonalistycznych, przechodzących swój renesans w związku z kryzysem gospodarczym w Europie, tyleż dalekich idei wolności i tradycyjnie rozumianej polskości, co mających wspólne korzenie ideowe z faszyzmem, socjalizmem, komunizmem i nazizmem.



Arkadiusz Jałowiec

członek Stowarzyszenia KoLiber,

pełnomocnik akcji społecznej „Przypomnijmy o Rotmistrzu”